Bugün sizlerle “Özel sektör bayram ikramiyesi zorunlu mu” konusunda işinize yarayabilecek bilgileri paylaşacağız.
Özel Sektör Bayram İkramiyesi Zorunlu mu? (Ve Benim Bu Soruyla İmtihanım)
Hepimizin bayramda sevdiklerimizle bir araya gelip keyifli anlar yaşaması beklenir. Ama bir de şu gerçek var: Bayram ikramiyesi. Özellikle özel sektörde çalışanların bayramda ne alacakları, “Özel sektör bayram ikramiyesi zorunlu mu?” sorusunun peşinden giderek meşgul olurlar.
Ben de İzmir’de yaşayan 25 yaşında, hayatı biraz esprili ama biraz da fazlasıyla düşünen bir genç yetişkin olarak bu konuyu bir kafa karıştırıcı, bir de komik bir biçimde size aktarmak istiyorum. Çünkü sonuçta, çalışanı rahatlatan bu tür küçük ama değerli şeylerin genelde azaldığı, hatta yok olduğu bir dönemdeyiz. Gelin, önce bu bayram ikramiyesinin zorunlu olup olmadığına bakalım, sonra da biraz gülüp eğlenelim.
Bayram İkramiyesi: “Hani Şu Paralar?”
Bayramda, tatil için gerekli olan her şeyin önceden planlandığı gibi akıp gitmesini istiyorsanız, özel sektörde çalışan biri olarak bayram ikramiyesini unutmak neredeyse imkansızdır. Ama öyle bir şey var ki, bayramdan önceki hafta iş yerindeki arkadaşlarım bana “Bu bayram ikramiyesi zorunlu mu?” diye sormaya başladılar. Cevap ise: Hayır, zorunlu değil.
Yani, evet, bayram ikramiyesi sadece kamu çalışanlarına değil, özel sektördeki pek çok işyerine bağlı olarak şirket politikalarına göre değişen bir durum. Eğer patronunuz gönlü genişse, bayramda ikramiye alabilirsiniz. Yoksa… Evet, bu “yoksa” kısmı biraz hüzünlü, kabul.
Bunu düşündüğümde, şöyle bir şey geliyor aklıma: Bir gün patronum beni odasına çağırsa ve “Evladım, bayram ikramiyesi vermek istemiyorum ama sana da sürpriz yapıp bir tatil hediyesi vereyim!” dese, acaba nasıl tepki veririm? “Şekerim, ben de bayramda çalışacağım, boşuna tatil verdin” gibi esprili bir cevap verir miyim? O an gerçekten bana kalır mı bilemem.
İç Ses: “Yine Bayram İkramiyesi Olmazsa Ne Yapacağım?”
Gerçekten bazen bayram ikramiyesi olmayan bir bayram geçirebilmek, insanın içini cızlatabilir. Hani böyle her şeyin “özgürce” gerçekleştiği bir dünyada, tatil masraflarını rahatça karşılayabilmek istiyorsunuz. Ama sonra, hiçbir şeyin bedava olmadığı gerçeğiyle yüzleşiyorsunuz. Mesela geçen bayramda, patronum “Bayram ikramiyesi yok” dedikten sonra içimdeki ses şöyle konuştu:
“Hani bayramda tatil, arkadaşlarla bir yerlere gitme hayalim vardı? Evet, iş yerinde çalışan biriyim ve tatili de hakkıyla yaşayabilmeliyim. Ama… Bayram ikramiyesi bu kadar mı uzak?!”
İşte o an iç sesim beni gerçekten anlamadı. Ama zaten kimse kimseyi anlamaz, değil mi?
Patronu Anlamak (Yok, Aslında Anlamamak)
Diyelim ki bayramda iş yerinizde patronunuz gönlü zengin ve bir bayram ikramiyesi vermek istiyor. Bu durumda ne olur? Cebinizi bulur, ya da bulmaz. Çünkü patron, genellikle “bayram ikramiyesi vermek” demek yerine, “bunu bütçeye dahil etmek” gibi teknik kelimeler kullanır. Tabii, işin içine şirketin “mali zorlukları” girince, artık her şey “bütçe” meselesine dönmeye başlar.
İçten içe hep şunu düşünürüm: Bayram ikramiyesi bir hak mıdır? Tabii ki, devlet işlerinde bayram ikramiyesi zorunludur ama özel sektörde durum farklı. Burada çalışanları mutlu etmek, cezbetmek tamamen patronun insafına kalmış. Düşünsenize, patronunuz bayram ikramiyesi veriyor, bir bakıyorsunuz sonraki ay maaşınıza zam yapmıyor. “Bunu da alayım bari” diyeceksiniz ama o da yok. İşte o zaman patrona duygusal bir içsel mesaj yollayıp, cebinizde kalan son kuruşla bir kahve almak zorunda kalırsınız.
Bayram İkramiyesi, Kafa Karıştıran Bir Oyun
Bir yandan da düşünüyorum, bayram ikramiyesi zorunlu mu? diye soranlar arasında bir fark var. Kimisi zaten maaşını asla düzenli alamayan, kimisi de zaten her şeyi sıradan kabul eden bir grup. Şöyle bir diyalog geçmişti bir arkadaşımın işyerinde:
Ahmet: “Patron, bayram ikramiyesi verecek mi?”
Murat: “Bilmiyorum ya, geçen bayram vermemişti.”
Ahmet: “O zaman bu bayram da unutmuşsunuzdur.”
Murat: “Ahmet, bize ne, önceliğimiz bayram tatili zaten.”
Yani, bakmayın siz öyle ‘ikramiye’ diye sevdiğiniz kelimelere. Gerçekten bayramın anlamı, birçok işyerinde hâlâ “evet” ya da “hayır” değil, bir tür şans faktörüdür.
Sonuç: Bayram İkramiyesi Zorunlu Değil Ama Fakat…
Özel sektör bayram ikramiyesi zorunlu olmasa da, aslında çalışanların gönlünü almak ve onların bağlılıklarını artırmak için harika bir fırsat olabilir. İnsanları motive etmenin yollarından biri de işte tam bu noktada başlıyor: Bir küçük hediye, bir bayram ikramiyesi, hatta sadece teşekkür etmenin bile önemli olduğu bir dönemdesiniz.
Biraz daha espriyle yaklaşacak olursak, “Bayram ikramiyesi zorunlu değil, ama gönüllü olmalı!” diyebiliriz. Kısa vadede tatil, bayramda harcayacak para veya kafanıza takmadığınız bir ikramiye olabilir. Ancak, uzun vadede, öyle ya da böyle, çalışma koşullarınızın ve patronunuzun yaklaşımının işinizi nasıl etkilediğini görmek her zaman için çok kıymetli.
Beni takmayan, kendi işini gücünü yapan patronlardan biri olarak her zaman şunu hatırlatıyorum: “İkramiye veren patron, çalışanını mutlu eden patron!” O zaman, belki ben de bir gün bayramda patronuma: “Bir tatil ikramiyesi de biz çalışanlara verelim, ne dersiniz?” diye sorarım. Ama tabi, ne zaman? Bayramda mı, yoksa bir başka zamanda mı? O zaman gelir, seninle de paylaşırım.
İç Ses: “Öyleyse Şu Bayramda Biraz Moral Ver, Kendini De Şımart!”
Umarız “Özel sektör bayram ikramiyesi zorunlu mu” hakkındaki bu rehber işinize yaramıştır. Sektordenhaber ailesiyle kalmaya devam edin!